Wat wordt bedoeld met schijnzelfstandigheid?

Iemand die op papier zzp'er is, maar feitelijk als werknemer voor één aansturende opdrachtgever werkt

Een zzp'er die tijdelijk te weinig opdrachten heeft

Een werknemer die naast zijn baan een eigen bedrijf heeft

Een ondernemer die zich niet bij de KvK heeft ingeschreven

Iemand die op papier zzp'er is, maar feitelijk als werknemer voor één aansturende opdrachtgever werkt

Het staatspensioen: een volksverzekering die de SVB uitvoert

Een aanvullend pensioen via de werkgever

Het staatspensioen: een volksverzekering die de SVB uitvoert

Een spaarregeling bij de Belastingdienst

Ondernemen, ZZP en sociale zekerheid — Werk en arbeidsrecht (B2)

Een eigen bedrijf starten

Wie in Nederland een eigen bedrijf begint, schrijft zich eerst in bij de Kamer van Koophandel en ontvangt daarna van de Belastingdienst een btw-identificatienummer. Ondernemers zijn verplicht een administratie bij te houden en doen periodiek btw-aangifte en jaarlijks aangifte inkomstenbelasting.

KvKDe Kamer van Koophandel, waar alle Nederlandse bedrijven in het Handelsregister staan ingeschreven; inschrijving is de eerste stap voor iedere starter.

ZZP'erEen zelfstandige zonder personeel: iemand die als ondernemer voor opdrachtgevers werkt, zonder de bescherming van het arbeidsrecht, en die pensioen en arbeidsongeschiktheid zelf moet regelen.

Wie op papier als zzp'er werkt maar feitelijk als werknemer — met één opdrachtgever die het werk volledig aanstuurt — is schijnzelfstandig. De Belastingdienst handhaaft hierop, omdat de opdrachtgever dan eigenlijk loonheffingen zou moeten betalen en de werkende werknemersbescherming misloopt.

De sociale zekerheid in drie lagen

Werknemersverzekeringen, uitgevoerd door het UWV: onder andere de WW bij werkloosheid en de WIA bij langdurige arbeidsongeschiktheid — alleen voor (ex-)werknemers.

Volksverzekeringen voor alle inwoners: onder andere de AOW (het staatspensioen; de AOW-leeftijd is in 2026 67 jaar) en de kinderbijslag, beide uitgevoerd door de SVB.

Sociale voorzieningen via de gemeente: vooral de bijstand, het vangnet voor wie geen ander inkomen heeft.

UWVDe instantie die de werknemersverzekeringen uitvoert (zoals WW en WIA) en mensen helpt bij het vinden van werk.

BijstandDe vangnetuitkering van de gemeente voor wie onvoldoende inkomen of vermogen heeft en geen recht op een andere uitkering; er gelden plichten, zoals actief naar werk zoeken.

Voor zzp'ers is het verschil wezenlijk: zij vallen niet onder de werknemersverzekeringen en bouwen dus geen WW- of WIA-rechten op. Veel zelfstandigen sluiten daarom zelf een arbeidsongeschiktheidsverzekering af en regelen een eigen pensioenvoorziening.

ZZP'ers zijn niet automatisch verzekerd tegen werkloosheid of arbeidsongeschiktheid: wat voor werknemers via het UWV is geregeld, moet een zelfstandige zelf organiseren.

Van WW naar bijstandEen werknemer die buiten zijn schuld wordt ontslagen, vraagt bij het UWV een WW-uitkering aan; de duur daarvan hangt af van het arbeidsverleden. Is de WW afgelopen en is er nog geen werk én onvoldoende inkomen, dan kan hij bij de gemeente bijstand aanvragen.

Ondernemen, ZZP en sociale zekerheid

Een eigen bedrijf starten

De sociale zekerheid in drie lagen

Oefenvragen

Welkom