I
IBA.
LerenLes 1 van 2
B2Werk en arbeidsrecht

Arbeidsovereenkomst, cao en rechten

9 min lezen

De arbeidsovereenkomst

Wie in loondienst werkt, sluit met de werkgever een arbeidsovereenkomst waarin afspraken staan over loon, werktijden en functie. Een contract kan voor bepaalde tijd (tijdelijk) of onbepaalde tijd (vast) zijn. Na drie tijdelijke contracten achter elkaar, of na drie jaar tijdelijke contracten, ontstaat volgens de ketenregeling in principe automatisch een vast contract.

ArbeidsovereenkomstHet contract tussen werkgever en werknemer met afspraken over onder meer loon, werktijden en functie.
ProeftijdEen periode aan het begin van een dienstverband waarin beide partijen direct mogen opzeggen; de proeftijd moet schriftelijk zijn afgesproken en duurt bij een vast contract maximaal twee maanden.
CaoEen collectieve arbeidsovereenkomst: afspraken tussen werkgevers(organisaties) en vakbonden voor een hele sector of een groot bedrijf, vaak met betere voorwaarden dan het wettelijke minimum.

Je rechten als werknemer

Er geldt een wettelijk minimumloon; de hoogte wordt periodiek aangepast en is te vinden op rijksoverheid.nl.

Je hebt recht op vakantiegeld van minimaal 8% van je brutoloon, meestal uitbetaald in mei of juni.

Het wettelijke minimum aan vakantiedagen is vier keer het aantal uren dat je per week werkt — bij een volledige werkweek van 40 uur dus 20 dagen per jaar.

Word je ziek, dan moet de werkgever maximaal twee jaar lang (een groot deel van) je loon doorbetalen en samen met jou aan je terugkeer werken.

Ontslag kan in Nederland niet zomaar: buiten de proeftijd heeft de werkgever in de regel toestemming van het UWV of een ontbinding door de kantonrechter nodig, geldt er een opzegtermijn en heeft de werknemer meestal recht op een transitievergoeding.

TransitievergoedingDe wettelijke vergoeding waarop een werknemer recht heeft wanneer de werkgever het dienstverband beëindigt of niet verlengt.
Teken nooit zomaar een beëindigingsovereenkomst: vraag eerst advies bij het Juridisch Loket of een vakbond, want een verkeerde ondertekening kan gevolgen hebben voor je recht op een WW-uitkering.
Meepraten op het werkVia een vakbond kun je samen met collega's onderhandelen over arbeidsvoorwaarden in de cao. Binnen grotere bedrijven praat bovendien de ondernemingsraad — gekozen door en uit het personeel — mee over belangrijke beslissingen van de directie.

Oefenvragen

Test wat je hebt geleerd. Kies een antwoord om de uitleg te zien.

1

Hoeveel vakantiegeld krijgt een werknemer minimaal?

2

Wat is een cao?

3

Een werkgever mag een werknemer met een vast contract buiten de proeftijd zonder enige procedure ontslaan.

4

Hoe lang mag de proeftijd bij een vast contract maximaal duren?

5

Bij ziekte moet de werkgever het loon maximaal twee jaar (grotendeels) doorbetalen.

6

Op hoeveel wettelijke vakantiedagen heeft iemand met een werkweek van 40 uur minimaal recht?

7

Wat regelt de ketenregeling bij tijdelijke contracten?

8

Wat is een transitievergoeding?

9

Wat is een ondernemingsraad?

10

Een proeftijd geldt ook als daarover niets schriftelijk is afgesproken in het contract.

I

Welkom

Kies jouw taal om te beginnen

Je kunt de taal later aanpassen via het menu.