IBA.
LerenLes 1 van 3
Les 1 van 3

B1 · De staat Nederland

Democratie en verkiezingen

9 min lezen

Nederland is een democratie

Nederland is een parlementaire democratie: de inwoners kiezen volksvertegenwoordigers, en die nemen namens hen de beslissingen. Het parlement heet de Staten-Generaal en bestaat uit twee Kamers.

Democratie
Een staatsvorm waarin het volk de macht heeft en via vrije, geheime verkiezingen vertegenwoordigers kiest.
Tweede Kamer
Het rechtstreeks gekozen deel van het parlement, met 150 leden. De Tweede Kamer maakt wetten en controleert de regering.
Eerste Kamer
Het deel van het parlement met 75 leden. De Eerste Kamer wordt niet rechtstreeks gekozen, maar door de leden van de Provinciale Staten. Ze beoordeelt wetten die de Tweede Kamer heeft aangenomen.

Wie mag waarvoor stemmen?

Stemmen mag vanaf 18 jaar. Stemmen is vrij en geheim, en het is niet verplicht. Wie mag stemmen, verschilt per verkiezing — een belangrijk punt voor het examen:

Tweede Kamer en Europees Parlement: alleen mensen met de Nederlandse nationaliteit (voor het Europees Parlement ook EU-burgers die hier wonen).

Gemeenteraad: Nederlanders en EU-burgers direct; niet-EU-burgers na vijf jaar legaal verblijf in Nederland.

Waterschappen: álle legale inwoners van 18 jaar en ouder — ook niet-EU-burgers, zonder termijn van vijf jaar.

Stemrecht
Het recht om te stemmen bij verkiezingen. Voor je mag stemmen krijg je thuis een stempas; in het stemhokje stem je geheim.
Let op het verschil: voor de gemeenteraad geldt voor niet-EU-burgers een termijn van vijf jaar legaal verblijf, voor de waterschappen geldt die termijn níét.
Mag Hassan stemmen?
Hassan komt uit Marokko en woont zes jaar legaal in Nederland, maar heeft (nog) geen Nederlands paspoort. Hij mag stemmen voor de gemeenteraad en voor het waterschap. Voor de Tweede Kamer mag hij pas stemmen als hij Nederlander is geworden.

Nederland kent veel politieke partijen. Bij verkiezingen verdeelt het systeem van evenredige vertegenwoordiging de zetels naar het aantal stemmen dat elke partij krijgt.

Oefenvragen

Test wat je hebt geleerd. Kies een antwoord om de uitleg te zien.

1

Hoeveel leden heeft de Tweede Kamer?

2

Hoe wordt de Eerste Kamer gekozen?

3

Hassan woont zes jaar legaal in Nederland, maar is geen Nederlander en geen EU-burger. Voor welke verkiezing mag hij stemmen?

4

Voor de waterschapsverkiezingen mogen alle legale inwoners van 18 jaar en ouder stemmen, ook zonder EU-nationaliteit.

5

Vanaf welke leeftijd mag je in Nederland stemmen?

6

Stemmen is in Nederland verplicht.

7

Hoeveel leden heeft de Eerste Kamer?

8

Hoe heet het parlement van Nederland?

9

Wie mogen stemmen voor de Tweede Kamer?

10

Wat betekent evenredige vertegenwoordiging?

11

Voordat je mag stemmen, krijg je thuis een stempas.

Test jezelf op het hele thema: De staat Nederland: staatsinrichting oefenen

Volgende les